//////

Merkury – tajemnicza planeta układu słonecznego

Zakończyła się niedawno misja badawcza sondy kosmicznej Messenger, której zadaniem było maksymalne zbadanie planety znajdującej się najbliżej słońca, a więc Merkurego. Okazuje się bowiem, że ta właśnie planeta jest najmniej znana ze wszystkich planet skalistych naszego Układu Słonecznego. Badanie trwało […]

 

DOKŁADNE ROZPATRZENIE

Rozpatrzmy popyt na pieniądz bardziej dokładnie. Monetaryści uznają pieniądz za aktywa, na które popyt wywołany jest korzyściami jakie one przynoszą. Wielką zaletą pieniądza jest płynność – łatwość zamiany go na inne aktywa i towary. Ilość pieniądza, którą ludzie chcą przechowywać zależy od względnego przychodu z pie­niędzy i innych aktywów. Pięć podstawowych czynników wpływa na popyt na pieniądz: (1) bogactwo (2) stopy procentowe od pieniędzy i innych aktywów (3) poziom cen (4) oczekiwana stopa inflacji i (5) czynniki instytucjonalne. Bogactwo. Indywidualny popyt na pieniądz jest bezpośrednio związany z wiel­kością bogactwa danej osoby. Ludzie bogaci przechowują więcej pieniędzy niż ludzie biedni. Popyt na pieniądz związany z przeprowadzaniem transakcji będzie tym większy, im większa będzie, wartość zawieranych transakcji. Skoro ludzie bogaci wydają więcej niż biedni, potrzebują więcej pieniędzy na cele transakcyjne.

MONETARYSTYCZNE WYJAŚNIENIE

Jak wspominaliśmy, monetaryści twierdzą, że inflacja wywołana jest nadmiernie szybkim wzrostem zasobu pieniądza. Zatem dla monetarystów inflacja jest prawie zawsze zjawiskiem pieniężnym. Ich stanowisko można przedstawić odnosząc się do równania obiegu:MV = PQ lub MV = Py Inflacja to stopa zmiany poziomu cen P. Realną produkcja lub PNB, y, zmienia się powoli w wymiarze rocznym. Tym bardziej, że zazwyczaj rośnie i przez to zmniejsza stopę inflacji. Aby zmiany y wywołały szybką inflację, produkcja musiałaby gwałtownie spaść, co nie jest prawdopodobne. Jeżeli szybkość obiegu pieniądza V jest względnie stała, to jedynie zasób pieniądza M wywołuje inflację. Czy szybkość obiegu jest stała? Zależy to od popytu na pieniądz.

KRZYWA PHILIPSA

Zmianom wielkości produkcji towarzyszą zmiany wielkości zatrudnienia. Zatem zwiększenie stopy wzrostu ilości pieniądza prowadzi do podwyższenia stopy inflacji i obniżenia stopy bezrobocia. Obniżenie stopy wzrostu ilości pieniądza prowadzi do obniżenia stopu inflacji i podwyższenia stopy bezrobocia. Z tego wynika, ze krzywa Phillipsa jest zjawiskiem monetarnym.  Zjawisko to jest z konieczności krótkookresowe; krzywa Phillipsa istnieje jedynie dlatego, że pracownicy i przedsiębiorstwa dają się oszukiwać i mylą zmianę poziomu cen ze zmianami realnych cen i płac. W jaki sposób przedsiębiorstwa i ich pracownicy są oszukiwani Gdy podwyższenie stopy wzrostu ilości pieniądza powoduje wzrost cen na rynku, przedsiębiorstwa nie są w stanie ocenić jaka część tego wzrostu cen na ich produkty spowodowana jest ogólnym wzrostem cen, a jaka wywołana jest wzrostem popytu konsumpcyjnego na ich produkty.

ZGODNIE Z TRADYCJĄ GRAFICZNĄ

Zgodnie z tradycyjną graficzną prezentacją tej relacji na osi rzędnych oznaczamy stopę inflacji, a na osi odciętych stopę bezrobocia, tak jak to pokazuje  Jeżeli stopa bezrobocia wynosi Ui, to stopa inflacji wynosi IR2. Aby stopa inflacji obniżyła się do poziomu IRU stopa bezrobocia musi wzrosnąć do U2.W najprostszej interpretacji krzywej Phillipsa, problemem stojącym przed politykami jest znalezienie optymalnej kombinacji inflacji i bezrobocia wzdłuż krzywej Phillipsa.Monetaryści opierają swoją interpretację krzywej Phillipsa na przekonaniu, że w krótkim okresie czasu, zmiany ilości pieniądza prowadzą do zmian zarówno w poziomie cen jak i wielkości produkcji, czyli w realnym produkcie narodowym brutto (PNB).

MONETARYSTYCZNA INTERPRETACJA BEZROBOCIA

Swoją teorię bezrobocia monetaryści opierają na mikroekonomicznej analizie zatrud- . nienia i bezrobocia. Podstawowy model ilustruje  .Popyt na pracę jest ujemnie skorelowany z realną stawką płac, (stawką płac w wyrażeniu pieniężnym podzieloną przez wskaźnik cen), podczas gdy podaż pracy jest dodatnio skorelowana z realną stawką płac. Należy podkreślić, że dla rynku pracy podstawowe znaczenie ma realna, a nie nominalna stawka płac. Realną stawkę płac można określić jako realną siłę – nabywczą płacy roboczej lub jako rzeczywisty koszt alternatywny pracy. Jeżeli zapobiegnie się spadkowi realnej stawki płac poniżej (W/P)2, N3 pracowników będzie chętnych do podjęcia pracy, ale tylko Nj znajdzie zatrudnienie.

KOLEJNE ZAGANIENIE

Kolejnym zagadnieniem jest więc rozdział tego wpływu między P i y. Aczkolwiek bardzo wiele czynników warunkuje ten rozdział, większość monetarystów najbardziej akceptuje rolę przewidywań. Ta część wzrostu (lub zmniej­szenia) ilości pieniądza, która nie da się przewidzieć, spowoduje zmianę wielkości produkcji; ta część, która jest możliwa do przewidzenia spowoduje zmianę poziomu cen. Ponieważ w ostatecznym rozrachunku wszystkie zmiany będą znane a zatem będą mogły być przewidziane, w długim okresie czasu, zgodnie z ilościową teorią pieniądza, zmiany zasobu pieniądza wpływają jedynie na ceny.Monetaryzm zatem można określić jako ilościową teorię pieniądza uzupełnioną 0  założenie, że prędkość obiegu pieniądza jest wysoce stabilna. Jakkolwiek teoria ta wydaje się być prosta, ma mimo to ogromne znaczenie dla teorii i polityki makro­ekonomicznej.

PRZESUNIĘCIE ZAGREGOWANEGO POPYTU

W tym przypadku przesunięcie zagregowanego popytu z AD\ do ^£>2 pociągnie za sobą mniejszy wzrost dochodu ” narodowego i produkcji z do y2.Jeśli ceny rosną, wówczas efekt mnożnikowy będzie słabszy, ponieważ wzrost poziomu cen wchłonie część bodźca popytowego. Wyższy poziom cen zredukuje realny zasób pieniądza powodując wzrost stóp procentowych i spadek planowanych wy­datków inwestycyjnych, a przez obniżenie realnego bogactwa konsumentów obniży się popyt konsumpcyjny. Krótko mówiąc, jeśli ceny dostosowują się do zmian popytu, ekspansyjna polityka pieniężna i fiskalna nie będzie tak efektywna dla rozwiązywania problemów produkcji i zatrudnienia jak pierwotnie sugerowała to teoria keynesowska (i odwrotnie, spadek globalnych wydatków nie doprowadzi do takiej depresji w gos­podarce jak implikowała pierwotnie ta teoria).

 

DŁUGOOKRESOWA KRZYWA

Jeśli długookresowa krzywa zagregowanej podaży będzie pionowa to rezultatem końcowym będzie przesunięcie z do £3 wiążące się z powrotem do pierwotnego poziomu równowagi realnego dochodu narodowego y\ lecz przy wyższym poziomie cen: P3 zamiast Ą. Stosowana przez miesiące lub lata, ekspansyjna polityka fiskalna i pieniężna może wywołać swój własny cykl koniunkturalny. Początkowo, okres ożywienia, czyli ekspansji w produkcji i zatrudnieniu jest stymulowany przy pomocy polityki monetarnej lub fiskalnej. Następnie wynikający stąd spadek krótkookresowej zagregowanej podaży powoduje nowe skurczenie się produkcji i zatrudnienia.

REALNY EFEKT

Co sugeruje łączny model zagregowanej podaży i zagregowanego popytu o praw­dopodobnych skutkach keynesowskiej polityki fiskalnej i monetarnej nakierowanej na wzrost całkowitych planowanych wydatków? Gdy rząd bądź to obniża podatki, bądź to zwiększa wydatki czy też zasób pieniądza – inaczej mówiąc realizuje posunięcia, które powinny spowodować wzrost całkowitych planowanych wydatków — krzywa za* gregowanego popytu przesunie się na zewnątrz. Rezultat przesunięcia z ADX do AD2 jest pokazany na rys. 13.14. Punkt równowagi przemieszcza się z Ą do fi a poziom realnego dochodu narodowego zwiększa się zyx do y2. Poziom cen podnosi się wówczas z Pi do P2.